Skip to main content
< Wszystkie artykuły

Orzecznictwo sądowe dotyczące wypadków przy pracy

Wyroki sprzed 1993 r. nie są opublikowane przez Sąd Najwyższy w formie elektronicznej.

Nagłość:

  • III 149/1958 – wyrok TUS z 19 września 1958 r.: „Czas działania przyczyny zewnętrznej nie przekracza jednej dniówki roboczej”
  • II UKN 24/99 – wyrok Sądu Najwyższego z dnia 30 czerwca 1999 r. – Zdarzenie będące istotnym zewnętrznym czynnikiem wywołującym negatywną reakcję organizmu i stanowiące przyczynę wypadku przy pracy, posiada cechę nagłości tylko wtedy, gdy przebiega w czasie nie dłuższym niż trwanie dnia pracy.
  • II UKN 523/98 – wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 marca 1999 r. – Nie jest wypadkiem przy pracy zdarzenie, którego następstwa chorobowe występują po okresie znacznie przekraczającym jedną dniówkę roboczą.
  • II UK 40/06 – wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 października 2006 r. – Dla uznania zdarzenia za wypadek przy pracy nie wymaga się jednoczesnego wystąpienia przyczyny i skutku. Cecha nagłości odnosi się do czasu trwania zdarzenia, a zewnętrzność oraz bezpośredniość dotyczą jego przyczyny.
  • II UKN 425/99 – wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 lutego 2000 r. – Ukąszenie przez kleszcza powodujące zachorowanie na boreliozę może być traktowane jako nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną, które wiąże się z pracą i może być kwalifikowane jako wypadek przy pracy.
  • II UKN 349/98 – wyrok SN z dnia 8 grudnia 1998 r.: „Długotrwałe oddziaływanie na organizm pracownika szkodliwych warunków zatrudnienia, które doprowadza do nagłego ujawnienia się skutku chorobowego nie jest wypadkiem przy pracy”

Przyczyna zewnętrzna:

  • II UK 23/14 – wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 października 2014 r. – Przy kwalifikacji konkretnej okoliczności jako przyczyny zewnętrznej zdarzenia stanowiącego wypadek przy pracy ważne jest, aby stanowiła ona przyczynę sprawczą zdarzenia, natomiast nie musi być przyczyną wyłączną, jedyną.
  • II UKN 130/97 – wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 maja 1997 r. – Pozostające w związku z wykonywaniem pracy zdarzenie zewnętrzne, które było sprawczym czynnikiem nagłego i gwałtownego pogorszenia samoistnych schorzeń pracownika wyczerpuje przesłanki prawne uznania go za wypadek przy pracy.
  • II PRN 2/84 – wyrok SN „„Przyczynę zewnętrzną wypadku stanowi oddziałujący z zewnątrz na organizm pracownika czynnik, który w normalnym przebiegu wydarzeń w konkretnej sytuacji faktycznej
    nie powinien był wystąpić.”
  • II UKN 85/96 – wyrok z dnia 30 czerwca 1999 r.: „Przyczyną zewnętrzną wypadku przy pracy może być wykonywanie codziennych obowiązków pracowniczych, jeżeli przyczyniły się w znaczącym stopniu do pogorszenia samoistnej choroby pracownika.”
  • II PRN 3/91 – wyrok SN: „Pojęcie nadmiernego wysiłku fizycznego nie jest pojęciem abstrakcyjnym, które odnosi się do jakiegoś niesprecyzowanego bliżej stopnia ogólnej odporności organizmu ludzkiego, lecz musi być odnoszone do konkretnych możliwości fizycznych i psychicznych danego pracownika. Nie ma więc przeszkód do przyjęcia, iż dla konkretnej osoby wykonywanie pracy w normalnych warunkach mogło stanowić nadmierny wysiłek.”
  • Uchwała 7 sędziów SN III PO 15/62: „„Przyczyną sprawczo- zewnętrzną zdarzenia może być każdy czynnik zewnętrzny (tzn. taki, który nie wynika z wewnętrznych właściwości człowieka) zdolny wywołać w istniejących warunkach szkodliwe skutki. W tym znaczeniu przyczyną zewnętrzną może być nie tylko narzędzie pracy, maszyna, siły przyrody, ale także praca i czynności samego poszkodowanego np. potknięcie się, niefortunny odruch.”
  • II PR 1/86 – wyrok SN: „„Przeżycie wewnętrzne (uraz psychiczny) w postaci emocji o znacznym nasileniu, wywołujące negatywne skutki w organizmie pracownika, może być uznane za przyczynę zewnętrzną wypadku […] jeżeli zostało wywołane nie przez pracownika, lecz powstało wskutek okoliczności nietypowych dla normalnych stosunków pracowniczych.”
  • III UK 56/08 – wyrok SN z dnia 14 stycznia 2009 r.: „Stres może stanowić przyczynę zewnętrzną wypadku przy pracy, jakim jest zawał, ale musi on być szczególnie nasilony w danym momencie.
    Musi być wynikiem niezwykłych dla danej osoby okoliczności.”
  • II URN 166/86 – wyrok SN: „„Stres psychiczny związany z wykonywaniem obowiązków pracowniczych, który przeciętny organizm ludzki jest w stanie znieść bez istotnego uszczerbku dla zdrowia, nie jest przyczyną zewnętrzną.”
  • III PRN 12/77 – wyrok SN: „„Nie można nadać charakteru przyczyny zewnętrznej samemu faktowi zdenerwowania, spowodowanego nieodpowiadającym życzeniom pracownika przesunięciem go do innej pracy.”
  • II UKN 87/99 – wyrok z dnia 18 sierpnia 1999 r.: „Zewnętrzną przyczyną sprawczą wypadku przy pracy może być każdy czynnik pochodzący spoza organizmu poszkodowanego, zdolny – w istniejących warunkach – wywołać szkodliwe skutki, w tym także pogorszyć stan zdrowia pracownika dotkniętego już schorzeniem samoistnym.”
  • II URN 38/94 – Wyrok z dnia 25 października 1994 r.: „Zawał mięśnia sercowego może być uznany za wypadek przy pracy w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, jeżeli nastąpił w czasie wykonywania pracy w normalnych warunkach przez pracownika dotkniętego schorzeniem samoistnym na skutek przyczyny zewnętrznej lub wystąpienia dodatkowych zdarzeń, które w konkretnych okolicznościach mogą być uznane za współsprawcze przyczyny zewnętrzne.”
  • II UKN 107/00 – wyrok z dnia 1 grudnia 2000 r.: „Praca świadczona przez kilka tygodni z ewidentnym naruszeniem przez pracodawcę przepisów o czasie pracy (po 70 godzin tygodniowo) może stanowić przyczynę zewnętrzną doznanego przez pracownika zawału serca, jako wypadku przy pracy”
  • II UKN 66/97 – wyrok z dnia 16 kwietnia 1997 r.: „Wykonywane przez pracownika cierpiącego na chorobę wieńcową zwykłych obowiązków, nie stanowi przyczyny zewnętrznej, chyba że pracodawca nie uwzględnił zaświadczenia lekarskiego przedłożonego przez pracownika stwierdzającego, że z uwagi na stan zdrowia, istnieją przeciwwskazania do wykonywanej pracy.”

Uraz:

  • II PK 311/10 – wyrok SN z dnia 7 czerwca 2011 r.: „Wprowadzenie do definicji wypadku przy pracy przesłanki urazu nie oznacza, że wykluczone jest kwalifikowanie istotnego pogorszenia stanu zdrowia jako urazu i wypadku przy pracy.”

Związek z pracą:

  • II PRN 31/78 – wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29 września 1978 r.: „Związek zdarzenia z pracą będzie zerwany, choćby samo zdarzenie nastąpiło na terenie zakładu pracy i w godzinach pracy, jeżeli pracownik w czasie przeznaczonym na pracę – zachowuje się w taki sposób lub przedsiębierze takie czynności, które nie wynikają z zatrudnienia lub są nawet celom zatrudnienia przeciwne, a przez to powodują, że w istotnym – ze względu na moment zdarzenia – czasie dochodzi do zerwania czasowego związku z pracą, co z kolei uniemożliwia przyjęcie, iż wypadek nastąpił podczas lub w związku z pracą”.

Zgłoszenie wypadku:

  • II UKN 702/99 – wyrok z dnia 14 września 2000 r.: „Niepoinformowanie przełożonego o wypadku bezpośrednio po zdarzeniu nie pozbawia pracownika prawa żądania ustalenia, że miało ono charakter wypadku przy pracy w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (jednolity tekst: Dz.U. z 1983 r. Nr 30, poz. 144 ze zm.)”.

Jednorazowe odszkodowanie z ZUS nie ulega przedawnieniu

  • II UK 23/07 – wyrok Sądu Najwyższego z dnia z dnia 8 sierpnia 2007 r.: „Jednorazowe odszkodowanie z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych ma charakter świadczenia z ubezpieczenia społecznego i nie podlega przedawnieniu.”

Wypadek, którego wyłączną przyczyną było złamanie przepisów BHP spowodowane rażącym niedbalstwem poszkodowanego

  • II UKN 43/00 – wyrok SN z dnia 15 listopada 2000 r.: „Umyślność i rażące niedbalstwo odnoszą się do naruszenia przepisów, a nie do skutków zdarzenia!”
  • III PRN 19/76 – wyrok SN: „„Działanie z rażącym niedbalstwem należy rozumieć takie sytuacje, w których poszkodowany zdaje sobie sprawę z grożącego mu niebezpieczeństwa, gdyż zwykle występuje ono w danych okolicznościach tak, że każdy człowiek o przeciętnej przezorności ocenia je jako ewidentne, a mimo to z naruszeniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy naraża się na to ryzyko, ignorując następstwa własnego zachowania”
  • III Aua 418/97 – wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 15 stycznia 1998 r.: „„Rażące niedbalstwo zachodzi wtedy, gdy poszkodowany zachowuje się w sposób odbiegający jaskrawo od norm bezpiecznego postępowania i świadczący o całkowitym zlekceważeniu przepisów o ochronie życia i zdrowia”

Wypadek, którego wyłączną przyczyną było złamanie przepisów BHP spowodowane umyślnie przez poszkodowanego

  • II UKN 43/00 – wyrok SN z dnia 15 listopada 2000 r.: „Umyślność i rażące niedbalstwo odnoszą się do naruszenia przepisów, a nie do skutków zdarzenia.”
Table of Contents