Dokonując analizy warunków pracy oraz oceny ryzyka zawodowego, należy wziąć pod uwagę wszystkie czynniki środowiska pracy. W komentarzu została wskazana klasyfikacja niebezpiecznych i szkodliwych czynników występujących w procesie pracy na podstawie normy PN-Z-08052:1980 – Ochrona pracy – Niebezpieczne i szkodliwe czynniki występujące w procesie pracy – Klasyfikacja.

Niebezpieczny czynnik występujący w procesie pracy – czynnik, którego oddziaływanie na pracującego prowadzi lub może prowadzić do urazu.

Szkodliwy czynnik występujący w procesie pracy – czynnik, którego oddziaływanie na pracującego prowadzi lub może prowadzić do schorzenia.

W zależności od poziomu oddziaływania lub innych warunków czynnik szkodliwy może stać się niebezpieczny.

KLASYFIKACJA NIEBEZPIECZNYCH 1 SZKODLIWYCH CZYNNIKÓW WYSTĘPUJĄCYCH W PROCESIE PRACY

Postanowienia ogólne. W zależności od charakteru działania niebezpieczne I szkodliwe czynniki występujące w procesie pracy dzieli się na następujące grupy.

• fizyczne,

• chemiczne,

• biologiczne,

• psychofizyczne.

Podział fizycznych niebezpiecznych i szkodliwych czynników występujących w procesie pracy

• poruszające się maszyny i mechanizmy,

• ruchome elementy urządzeń technicznych,

• przemieszczające się wyroby, półwyroby i materiały,

• naruszenie konstrukcji,

• obrywanie się mas i brył skalnych ze stropu lub ociosu, tąpnięcia,

• powierzchnie, na których jest możliwy upadek pracujących,

• ostrza, ostre krawędzie, wystające elementy, chropowatość i szerokość wyrobów, urządzeń i narzędzi,

• temperatura powierzchni wyposażenia technicznego i materiałów,

• położenie stanowiska pracy w stosunku do powierzchni ziemi lub podłogi pomieszczenia,

• nieważkość,

• ciśnienie,

• hałas,

• wibracja,

• infradźwięki,

• ultradźwięki,

• temperatura powietrza,

• wilgotność powietrza,

• ruch powietrza,

• jonizacja powietrza,

• oświetlenie

– natężenie,

– luminancja,

– olśnienie,

– kontrast,

– tętnienie strumienia,

• promieniowanie jonizujące,

• promieniowanie laserowe,

• promieniowanie nadfioletowe,

• promieniowanie podczerwone,

• pole elektromagnetyczne,

• pole elektrostatyczne,

• elektryczność statyczna,

• naplecie w obwodzie elektrycznym,

• pyt przemysłowy, aerozole stałe I ciekłe.

Podział chemicznych niebezpiecznych i szkodliwych czynników występujących w procesie pracy

a) w zależności od rodzajów działania na organizm człowieka:

• toksyczne,

• drażniące,

• uczulające,

• rakotwórcze,

• mutagenne,

• upośledzające funkcje rozrodcze;

b) w zależności od sposobów wchłaniania:

• przez drogi oddechowe,

• przez skórę i błony śluzowe,

• przez przewód pokarmowy.

Podział biologicznych niebezpiecznych i szkodliwych czynników występujących w procesie pracy.

Biologiczne czynniki obejmują organizmy żywe oraz wytwarzane przez nie substancje i dzieli się je na:

• mikroorganizmy:

– bakterie,

– wirusy,

– riketsje,

– grzyby,

– pierwotniaki

i wytwarzające przez nie substancje

– toksyny,

– alergeny;

• makroorganizmy:

– rośliny,

– zwierzęta.

Podział psychofizycznych niebezpiecznych i szkodliwych czynników występujących w procesie, pracy

a) obciążenie fizyczne:

• statyczne,

• dynamiczne;

b) obciążenie nerwowo-psychiczne:

• obciążenie umysłu,

• niedociążenie lub przeciążenie percepcyjne,

• obciążenie emocjonalne.

Podstawa prawna: PN-Z-08052:1980 – Ochrona pracy – Niebezpieczne i szkodliwe czynniki występujące w procesie pracy – Klasyfikacja