Odmowa współpracy poszkodowanego w wypadku przy pracy – co może zrobić pracodawca?
Odmowa współpracy poszkodowanego w wypadku przy pracy to problem, który w praktyce może znacząco utrudnić ustalenie okoliczności zdarzenia. Obowiązkiem prawnym poszkodowanego, o ile stan zdrowia na to pozwala, jest nie tylko zgłoszenie wypadku, ale również współpraca z zespołem powypadkowym w celu wyjaśnienia jego przyczyn. Taki sam obowiązek dotyczy świadków zdarzenia. Co jednak zrobić w sytuacji, gdy poszkodowany lub świadkowie nie wykazują woli współpracy?
Obowiązki poszkodowanego w wypadku przy pracy – co mówią przepisy?
Odmowa współpracy poszkodowanego w wypadku przy pracy – najczęstsze przyczyny
Co zrobić, gdy poszkodowany lub świadek odmawia współpracy z zespołem powypadkowym?
Czy brak współpracy wstrzymuje postępowanie powypadkowe?
Korzyści
Jak odmowa współpracy poszkodowanego w wypadku przy pracy wpływa na Twoją pracę?
Dzięki temu artykułowi:
- Dowiesz się, jak reagować na odmowę współpracy poszkodowanego w wypadku przy pracy.
- Unikniesz błędów w postępowaniu powypadkowym.
- Skuteczniej wyegzekwujesz obowiązki BHP.
Obowiązki poszkodowanego w wypadku przy pracy – co mówią przepisy?
Obowiązkiem prawnym poszkodowanego w wypadku, o ile stan zdrowia na to pozwala, jest nie tylko zgłoszenie zdarzenia, ale również współpraca z zespołem powypadkowym w celu wyjaśnienia okoliczności i przyczyn zdarzenia.
Obowiązek przekazania informacji dotyczących wypadku ciąży także na osobach, które były świadkami zdarzenia. Oznacza to, że zarówno poszkodowany, jak i świadek nie powinni pozostawiać wiedzy o zdarzeniu wyłącznie dla siebie.
Wypadek nakłada na poszkodowanego obowiązek powiadomienia o zdarzeniu – niezależnie od tego, czy doszło do niego z winy pracownika, czy też z przyczyn od niego niezależnych. Taki sam obowiązek dotyczy świadków wypadku.
Obowiązki poszkodowanego i świadka – w praktyce:
- zgłoszenie wypadku przy pracy,
- przekazanie informacji o przebiegu zdarzenia,
- współpraca z zespołem powypadkowym,
- udział w wyjaśnianiu okoliczności zdarzenia.
Niezwłocznie po otrzymaniu informacji o wypadku zespół powypadkowy powinien przystąpić do ustalenia jego okoliczności i przyczyn. W szczególności obejmuje to:
- wysłuchanie wyjaśnień poszkodowanego (jeśli stan zdrowia na to pozwala),
- zebranie informacji od świadków wypadku.
Czy poszkodowany musi współpracować przy postępowaniu powypadkowym?
Tak. Poszkodowany ma obowiązek współpracy z zespołem powypadkowym, o ile jego stan zdrowia na to pozwala, oraz przekazania informacji niezbędnych do ustalenia przyczyn zdarzenia.
Odmowa współpracy poszkodowanego w wypadku przy pracy – najczęstsze przyczyny
Co jednak w sytuacji, gdy zarówno poszkodowany, którego stan zdrowia na to pozwala, jak i świadkowie wypadku nie są – z różnych względów – zainteresowani współpracą z zespołem powypadkowym?
Taka sytuacja najczęściej występuje wtedy, gdy w toku współpracy mogłoby się okazać, że osoby te swoim działaniem lub zaniechaniem przyczyniły się do wystąpienia zdarzenia.
Brak współpracy nie wynika więc zwykle z niewiedzy, lecz z obawy przed konsekwencjami – w szczególności odpowiedzialnością za naruszenie przepisów bhp lub zasad organizacji pracy.
Najczęstsze przyczyny odmowy współpracy:
- obawa przed ujawnieniem własnych błędów lub zaniedbań,
- ryzyko przypisania współodpowiedzialności za wypadek,
- chęć uniknięcia konsekwencji służbowych,
- brak świadomości obowiązków wynikających z przepisów bhp .
W praktyce oznacza to, że odmowa współpracy poszkodowanego w wypadku przy pracy lub świadków nie jest sytuacją przypadkową, lecz najczęściej wynika z określonych motywacji, które należy uwzględnić przy dalszym prowadzeniu postępowania powypadkowego.
Dlaczego poszkodowany odmawia współpracy przy postępowaniu powypadkowym?
Najczęściej powodem jest obawa przed odpowiedzialnością za przyczynienie się do wypadku lub konsekwencjami służbowymi wynikającymi z naruszenia przepisów bhp.
Co zrobić, gdy poszkodowany lub świadek odmawia współpracy z zespołem powypadkowym?
Rozporządzenie w sprawie ustalania okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy nie wskazuje w sposób bezpośredni, jak postępować z poszkodowanym lub świadkami, którzy nie wykazują woli współpracy.
W takiej sytuacji w pierwszej kolejności należy uświadomić tym osobom, że – podobnie jak obowiązkiem zespołu powypadkowego jest wysłuchanie wyjaśnień poszkodowanego oraz zebranie informacji od świadków – tak również obowiązkiem prawnym tych osób jest przekazanie informacji istotnych dla postępowania powypadkowego.
Działania, które można podjąć w praktyce:
- poinformowanie o obowiązkach wynikających z przepisów bhp
- wyjaśnienie celu postępowania powypadkowego
- wskazanie konsekwencji braku współpracy
- podjęcie rozmowy wyjaśniającej z poszkodowanym lub świadkiem
Czytaj także / Zobacz także:
Jak sporządzić protokół powypadkowy gdy z pracownikiem nie ma kontaktu>>>
Jeżeli powyższe działania okażą się niewystarczające, można przeprowadzić rozmowę dyscyplinującą, wskazując możliwość pociągnięcia poszkodowanego lub świadków do odpowiedzialności porządkowej.
Należy pamiętać, że za nieprzestrzeganie przepisów dotyczących organizacji pracy, w tym przepisów bhp, pracodawca może zastosować:
- karę upomnienia,
- karę nagany,
- karę pieniężną.
Jak najbardziej można przyjąć, że odmowa współpracy poszkodowanego w wypadku przy pracy stanowi naruszenie prawidłowej organizacji pracy, a także przepisów bhp. Należy przy tym pamiętać, że rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009 r. w sprawie ustalania okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy jest aktem wykonawczym do Kodeksu pracy i należy do źródeł prawa regulujących techniczne bezpieczeństwo pracy.
Co zrobić, gdy pracownik odmawia współpracy przy postępowaniu powypadkowym?
Należy poinformować go o obowiązkach wynikających z przepisów bhp, a w razie potrzeby przeprowadzić rozmowę dyscyplinującą i wskazać możliwość zastosowania kary porządkowej.
Tabela 1.: brak współpracy w postępowaniu powypadkowym – działania i konsekwencje
| Sytuacja | Działanie pracodawcy / zespołu powypadkowego | Możliwe konsekwencje |
| Poszkodowany nie zgłasza wypadku | Uświadomienie obowiązku zgłoszenia zdarzenia | Opóźnienie postępowania |
| Poszkodowany odmawia współpracy | Wyjaśnienie obowiązków wynikających z przepisów bhp | Ryzyko nieuznania wypadku przy pracy |
| Świadek nie przekazuje informacji | Wezwanie do złożenia wyjaśnień | Niepełne ustalenie okoliczności zdarzenia |
| Brak współpracy mimo rozmowy | Rozmowa dyscyplinująca | Możliwość zastosowania kary porządkowej |
| Brak informacji do ustaleń | Kontynuowanie postępowania na podstawie dostępnych danych | Ograniczona możliwość ustalenia przyczyn wypadku |
Czy można ukarać pracownika za brak współpracy przy postępowaniu powypadkowym?
Tak. Pracodawca może zastosować karę upomnienia, nagany lub karę pieniężną.
Czy brak współpracy wstrzymuje postępowanie powypadkowe?
Niezależnie od współpracy lub jej braku ze strony poszkodowanego oraz świadków wypadku, postępowanie powypadkowe musi zostać przeprowadzone i zakończone.
Nie ma możliwości przerwania postępowania ani odstąpienia od jego kontynuowania wyłącznie na tej podstawie, że poszkodowany lub świadkowie nie są zainteresowani współpracą z zespołem powypadkowym.
W takiej sytuacji poszkodowany powinien mieć świadomość, że postępowanie zostanie zakończone na podstawie informacji, które udało się zgromadzić zespołowi powypadkowemu.
Oznacza to, że:
- zdarzenie może zostać uznane za wypadek,
- jednak z powodu braku wystarczających informacji
- może nie zostać uznane za wypadek przy pracy.
Czytaj także / Zobacz także:
Postępowanie powypadkowe po rozwiązaniu umowy o pracę – co musi zrobić pracodawca?>>>
Co to oznacza w praktyce?
Brak współpracy wpływa bezpośrednio na jakość ustaleń zespołu powypadkowego. Ograniczony dostęp do informacji może prowadzić do niepełnego odtworzenia przebiegu zdarzenia, a w konsekwencji – do niekorzystnych rozstrzygnięć dla poszkodowanego.
Czy można przerwać postępowanie powypadkowe, gdy poszkodowany lub świadkowie odmawiają współpracy z zespołem powypadkowym?
Nie. Postępowanie powypadkowe musi zostać przeprowadzone i zakończone, nawet jeśli poszkodowany lub świadkowie odmawiają współpracy.
Czytaj także / Zobacz także:
Brak informacji o urazie a prowadzenie postępowania powypadkowego>>>
Wniosek praktyczny
Zarówno poszkodowany, jak i świadkowie wypadku powinni mieć świadomość, że współpraca z zespołem powypadkowym leży w ich interesie – jej brak może prowadzić do negatywnych skutków zarówno prawnych, jak i zawodowych.
Czy brak współpracy poszkodowanego wpływa na uznanie wypadku przy pracy?
Tak. Brak współpracy może spowodować, że z powodu niewystarczających informacji zdarzenie nie zostanie uznane za wypadek przy pracy.
Odmowa współpracy poszkodowanego w wypadku przy pracy nie zwalnia zespołu powypadkowego z obowiązku przeprowadzenia postępowania. Niezależnie od postawy poszkodowanego lub świadków, ustalenie okoliczności zdarzenia musi zostać zakończone.
Brak współpracy może jednak prowadzić do istotnych konsekwencji. W szczególności:
- utrudnia ustalenie rzeczywistych przyczyn zdarzenia,
- zwiększa ryzyko niepełnych ustaleń,
- może skutkować nieuznaniem zdarzenia za wypadek przy pracy.
Dodatkowo należy pamiętać, że odmowa współpracy może zostać uznana za naruszenie przepisów bhp oraz zasad organizacji pracy, co otwiera drogę do zastosowania kar porządkowych.
Sprawdź swoje procedury powypadkowe i upewnij się, że pracownicy są świadomi swoich obowiązków w przypadku wypadku przy pracy.
Autor:
Sebastian Kryczka
Posłuchaj w formie podcastu